blog.sienko.net.pl Myśli przebrane za filozofię, Internet, kulturę i codzienność

Filozofia w pigułce

Dziś mały elementarz. Strona Glyna Hughesa Squashed Philosophers jest uroczym zbiorem tekstów wybranych filozofów, poprzedzonych krótkim wstępem i skróconych. Założeniem jest przedstawienie głównych idei w sposób krótki i syntetyczny, tak by możliwe było szybkie przyswojenie sobie najważniejszych treści zawartych w danym tekście. W tym celu Hughes bierze na warsztat teksty źródłowe i usuwa z nich powtórzenia i zbędne elementy, pozostawiając samą najistotniejszą treść. Na przykład z wiodącymi ideami "Uczty" Platona można zapoznać się w 22 minuty. ;)

Wbrew pozorom serwis jest dość rzetelny i jego autor dokonuje dość niezłego wyboru przedstawianych treści, usuwając z oryginalnego tekstu wszystko, co uważa za zbędne. Naturalnie jest to wybór, który niemal z definicji musi być tendencyjny, jednak z pewnością może się przydać. Przede wszystkim ludziom, którzy w świat klasycznej filozofii dopiero wkraczają. Ale nie tylko im.

Przy okazji trzeba jednak podkreślić, że jest to zarazem dowód na to, że idą wielkie zmiany. Internet nie jest medium sprzyjającym długim rozprawom, a i współcześni ludzie nie są przyzwyczajeni do długotrwałego wysiłku intelektualnego. Stąd potrzeba zwięzłych opracowań. Z pewnością dają one pewną wiedzę, ale czy pozwolą uchwycić istotę? Klasyczna filozofia rozwijała się w długich, precyzyjnie konstruowanych wywodach. Czy je w ogóle można streścić?

Widzę u znajomych i przede wszystkim u studentów, że umiejętność czytania zanika. Przeciętny student pierwszego roku ma kłopot z przeczytaniem ze zrozumieniem nawet prostego, filozoficznego tekstu. Nie uczy tego liceum. Studia też coraz rzadziej tego uczą. Najpierw ograbiono humanistów z umiejętności liczenia, teraz nawet nie potrafią czytać. Tekst wymagający namysłu, podążania za autorem, okazuje się zbyt wielkim wyzwaniem. Znak czasów...

Niemniej polecam ten serwis wszystkim, którzy nie mają czasu i tym, którzy dopiero zaczynają przygodę z filozofią. Ale wszystkim naprawdę zainteresowanym tą dziedziną szczerze radzę -- czytajcie klasyków. W całości! W takiej lekturze nie chodzi przecież o przyswojenie informacji, ale o przejście pewnej drogi...